Türk somon sektörü, Karadeniz’de hızla büyüyerek dünya pazarında önemli bir yer edinirken, Türkiye’nin üretim hedefleri de büyük bir ivme kazanıyor. Samsun’da başlayan bu başarılı süreç, ihracat artışını beraberinde getirirken, yatırımcılar için de yeni fırsatlar oluşturdu. Sektör, önümüzdeki 3-5 yıl içinde 200 bin ton üretim kapasitesine ulaşmayı planlıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, Türk somonu üretim sürecinin Samsun’da başladığını ve günümüzde Karadeniz’in tamamına yayıldığını belirtiyor. Türkyılmaz, “Üç ila beş yıl içinde 200 bin ton somon üretimi gerçekleştirme potansiyelimiz var,” diyerek sektörün büyüme hedeflerine dikkat çekti.
Samsun, su ürünleri ve balıkçılık alanında Türkiye’nin önde gelen şehirlerinden biri olarak öne çıkıyor. Türkyılmaz, kentin av filosu, balıkçı gemisi sayısı ve ihracat kapasitesi ile ilk üç arasında yer aldığını belirtti. Samsun, yalnızca Türk somonu değil, aynı zamanda balık unu ve balık yemi gibi ürünlerin de ihracatını gerçekleştiriyor.
Türk somonunun, uluslararası arenada bir marka haline geldiğini vurgulayan Türkyılmaz, sektörün ilk yıllarında yatırımcı bulmanın zor olduğunu ifade etti. 2015-2017 yılları arasında yatırımcıları Karadeniz’e somon üretimine teşvik ettiklerini kaydeden Türkyılmaz, “Yatırımlar büyük risk içeriyordu; ancak yapılan denemelerle sektör kazançlı bir hale geldi. Şimdi diğer yatırımcılar da somon üretimine yönelmek istiyor,” şeklinde konuştu.
Türkiye’de bugüne kadar Türk somonu için yaklaşık 200 bin ton proje kapasitesine sahip 100 tesis onaylandığını açıklayan Türkyılmaz, mevcut üretim miktarının ise 75 bin ton seviyesinde olduğunu belirtti. İzin verilen yatırımlar hayata geçirildiğinde, üretimin büyük bir artış göstereceğinin altını çizen Türkyılmaz, “Eğer mevcut yatırımlar devreye girerse, Türkiye 3-5 yıl içerisinde 200 bin ton üretim kapasitesine ulaşabilir,” dedi.
Balık yetiştiriciliğinin artık avcılığın önüne geçtiğini belirten Türkyılmaz, Türkiye’nin bu dönüşümü birçok ülkeden daha önce gerçekleştirdiğini ifade etti. Geçmişte avcılıkla elde edilen ürün miktarının fazla olduğunu; ancak günümüzde yetiştirmenin ön planda olduğunu kaydetti. Bu durumun sürdürülebilir üretim açısından büyük bir önem taşıdığına dikkat çekti.
Yasa dışı avcılık ve kaçakçılıkla mücadele konusunda da çalışmalar yapıldığını söyleyen Türkyılmaz, 15 Nisan – 1 Eylül tarihleri arasında yoğun denetimlerin gerçekleştirildiğini belirtti. Su ürünleri denetim merkezlerinin güçlendirildiğini ve mühendislerin 7 gün 24 saat görev yaptığını vurguladı.
Türkiye, su ürünlerinde net ihracatçı bir ülke konumunda olduğunu belirten Türkyılmaz, 2025 yılı itibarıyla sektör ihracatının 2,25 milyar dolara ulaşacağını ifade etti. 2028 hedefleri arasında ise 3 milyar dolarlık ihracat ve 750 bin ton yetiştiricilik üretimi yer alıyor. Türk balıkçılık filosunun dünya genelinde güçlü bir konumda olduğunu dile getiren Türkyılmaz, Türk balıkçılarının Afrika başta olmak üzere birçok ülkede faaliyet gösterdiklerini ve farklı ülkelerin Türk balıkçılarıyla ortak avcılık yapmak istediğini sözlerine ekledi.
