Testis tümörü, özellikle 15-40 yaş arası erkeklerde görülen en yaygın kanser türlerinden biridir. Her ne kadar toplumda nadir bilinen bir hastalık gibi düşünülse de genç erkeklerde dikkat edilmesi gereken önemli sağlık sorunlarından biridir. En önemli avantajı ise erken teşhis edildiğinde tedavi başarısının oldukça yüksek olmasıdır.
Tedavi gecikmesindeki en büyük ihmal, genç hastaların testis değişikliklerini erken dönemde farkedememesi veya farketse bile utanma sebebiyle doktora başvurmamalarıdır. Çoğunlukla bu değişikliklerin ağrısız olması da başvuruyu geciktirmektedir.
Testis Tümörü Nedir?
Testis tümörü, testis dokusunda kontrolsüz hücre çoğalması sonucu gelişen kanser türüdür. Testisler; sperm üretimi ve testosteron hormonundan sorumlu erkek üreme organlarıdır. Testis kanserleri genellikle tek testiste görülür ancak nadiren her iki testisi de etkileyebilir.
Testis Tümörü Neden Oluşur?
Kesin nedeni tam olarak bilinmese de bazı risk faktörleri hastalık ihtimalini artırabilir:
İnmemiş testis (kriptorşidizm)
Ailede testis kanseri öyküsü
Daha önce testis tümörü geçirilmiş olması
Genetik yatkınlık
Doğumsal bazı sendromlar
Erkek infertilitesi ile ilişkili bazı durumlar
Özellikle bebeklik, çocukluk döneminde testisin torbaya inmemesi önemli risk faktörlerinden biridir.
Testis Tümörünün Belirtileri Nelerdir?
Testis tümörleri çoğu zaman erken dönemde belirti verebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Testiste ele gelen sertlik veya kitle
Testiste büyüme
Ağrılı veya ağrısız şişlik (çoğunlukla ağrı olmayabilir.)
Skrotumda ağırlık hissi
Kasık ağrısı
İleri evrede bel ağrısı veya nefes darlığı
Burada kritik detay şu: Testis tümörleri çoğu zaman ağrısızdır. Yani “ağrım yok, önemli değildir” düşüncesi ciddi gecikmelere neden olabilir.
Testis Muayenesi Neden Önemlidir?
Erkeklerin düzenli olarak kendi kendine testis muayenesi yapması erken farkındalık açısından önemlidir.
Özellikle duş sonrası gevşemiş durumda testislerde:
Sertlik
Şişlik
Boyut farkı
Kitle hissi
gibi değişiklikler fark edilirse mutlaka üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Testis Tümörü Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı sürecinde çeşitli yöntemler kullanılır:
Fizik Muayene
Üroloji uzmanı tarafından testis değerlendirilir.
Skrotal Ultrasonografi
Testisteki kitlenin yapısı detaylı şekilde incelenebilir.
Kan Testleri (Tümör Belirteçleri)
AFP, Beta-HCG ve LDH gibi bazı tümör belirteçleri değerlendirilebilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
Hastalığın yayılım durumunu değerlendirmek için kullanılabilir.
Testis Tümörü Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi planı tümörün tipine ve yayılım durumuna göre belirlenir.
Orşiektomi (Testisin Alınması)
Tedavinin ilk aşaması genellikle tümörlü testisin cerrahi olarak alınmasıdır. Bu işlem “radikal inguinal orşiektomi” olarak adlandırılır. Birçok hasta tek taraflı testis alınması sonrası cinsel yaşam ve çocuk sahibi olabilmenin etkilendiğini düşünse de bu oran sanılandan daha da düşüktür.
Testisin cerrahi olarak çıkarılması sonrasında yerine testis protezleri hasta isteği doğrultusunda yerleştirilebilir. Kozmetik ve psikolojik olarak testis protezi yerleştirilmesi oldukça faydalı olmaktadır.
Kemoterapi, Radyoterapi
Bazı testis tümörlerinde ameliyat sonrası uygulanabilir.
Retroperitoneal Lenf Nodu Cerrahisi
Bazı ileri evre hastalarda karın içindeki lenf bezlerinin çıkarılması gerekebilir.
Testis Tümöründe Tedavi Başarısı Yüksek midir?
Testis kanseri, uygun tedavi ile en başarılı sonuç alınabilen kanser türlerinden biridir. Özellikle erken evrede teşhis edilen hastalarda iyileşme oranları oldukça yüksektir.
Bu yüzden utanmak, ertelemek veya “geçer” diye düşünmek yerine erken değerlendirme hayat kurtarıcı olabilir.
Testis Tümöründen Korunmak Mümkün mü?
Kesin korunma yöntemi bulunmasa da erken farkındalık çok önemlidir.
Öneriler:
Düzenli kendi kendine testis muayenesi yapmak
Testisteki değişiklikleri önemsemek
Şüpheli durumda üroloji kontrolüne gitmek
Bebeklik, çocukluk döneminde inmemiş testis durumlarını erken tedavi ettirmek
Sonuç
Testis tümörü, genç erkeklerde görülebilen ancak erken tanı sayesinde yüksek başarıyla tedavi edilebilen önemli bir kanser türüdür. Testiste ele gelen sertlik, şişlik veya büyüme gibi belirtiler ihmal edilmemeli ve mutlaka uzman değerlendirmesi yapılmalıdır. Erken teşhis, tedavi sürecinde büyük avantaj sağlar.
The post Testis Tümörü appeared first on Kilis Egitim.
