Türkiye’de çiğ süt üretimindeki azalma devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında çiğ süt üretimi, bir önceki yıla göre yüzde 4,9 oranında düşerek 21 milyon 379 bin 88 tona geriledi. Uzmanlar, bu üretim düşüşünün süt ve süt ürünleri fiyatları üzerinde olumsuz bir etki yaratabileceğini belirtiyor.
TÜİK, 2025 yılına ait çiğ süt üretim verilerini Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması (TİHA) sonuçlarına dayanarak açıkladı. 2024 yılında toplam çiğ süt üretimi 22 milyon 487 bin 757 ton olarak kaydedilmişken, 2025 yılında bu rakamın azalması dikkat çekti.
ÜRETİMDEKİ DÜŞÜŞ TÜRLERE GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR
Süt üretimindeki azalma sadece inek sütü ile sınırlı kalmadı. Küçükbaş ve manda sütü üretiminde de belirgin düşüşler yaşandı. 2025 yılı verilerine göre tür bazında üretim kayıpları şu şekilde gerçekleşti:
– İnek Sütü: Yüzde 4,0 azalma
– Manda Sütü: Yüzde 33,0 azalma
– Koyun Sütü: Yüzde 11,9 azalma
– Keçi Sütü: Yüzde 29,8 azalma
SÜTÜN KULLANIM ALANLARI: SANAYİ VE DOĞRUDAN TÜKETİM
Üretilen çiğ sütün büyük bir kısmının sanayi ve ticari alanlarda kullanıldığı görülmektedir. 2025 yılı itibarıyla üretilen sütün kullanım dağılımı şöyle oluşmuştur:
– Süt Toplama Merkezleri ve İşleme Tesisleri: Yüzde 60,9
– Doğrudan Tüketiciye/Tüccara Satış: Yüzde 17,1
– Hanehalkı Süt Ürünü Üretimi: Yüzde 14,1
– Hayvan Besleme: Yüzde 4,8
– Kullanım Alanı Belirlenemeyen: Yüzde 2,0
– Ev Tüketimi/Ücretsiz Dağıtım: Yüzde 1,0
– Üretim ve İşleme Kayıpları: Yüzde 0,1
İNEK SÜTÜ ÜRETİMİ ÖNCELİĞİNİ KORUYOR
Türkiye’deki çiğ süt üretiminde inek sütü, toplam üretimin yüzde 94,5’ini oluşturmakta ve sektörün ana kaynağı olmaya devam etmektedir. Koyun sütü yüzde 3,7, keçi sütü yüzde 1,6 ve manda sütü ise yüzde 0,2 oranında üretim payına sahiptir.
VERİLERİN DERLENMESİ
TÜİK, 2020 yılından itibaren süt üretim tahminlerini, örnekleme yöntemiyle seçilen 40 binden fazla tarımsal işletmeye uygulanan Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması (TİHA) aracılığıyla hesaplamaktadır. İstatistiklerde, “kullanım” bilgisi bulunmayan ancak küçük ölçekli işletmeler için tahmin edilen paylar da yer almaktadır.
Süt üretimindeki bu düşüş, gelecekte süt ve süt ürünleri fiyatlarının artabileceğine dair endişeleri artırmaktadır.
