İran’daki savaş, ekonomide önemli dalgalanmalara yol açarak Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonlarını olumsuz etkiledi. Altın, genellikle güvenli bir yatırım aracı olarak görülse de, mevcut savaş koşulları yatırım alışkanlıklarını değiştirdi.
Savaşın başlamasından önce, 28 Şubat’ta BES’in toplam fon büyüklüğü 2,1 trilyon lira civarındaydı. Ancak savaşın etkisiyle Mart ayı sonunda bu rakam 1,9 trilyon liraya geriledi. Son günlerde fon büyüklüğü 2 trilyon liraya ulaşmış olsa da, savaş öncesi seviyelerden hala 100 milyar lira daha az. Bu büyük kaybın başlıca sebebi, katılımcıların yüzde 32’sinin yatırımlarını altına yönlendirmeleri oldu. BES fonlarının yüzde 56’sının altın fonlarından oluşması, yaklaşık 3,8 milyon yatırımcının tasarruflarını enflasyon karşısında erimesine neden oldu.
Savaşın getirdiği olumsuzluklar, 2025 yılında yüzde 100’ün üzerinde getiri elde eden altın fonlarının 2026 yılının ilk dört ayında katılımcılar için hayal kırıklığına dönmesine yol açtı. Hürriyet yazarı Noyan Doğan’ın analizine göre, yıl başından beri fon getirilerindeki değişiklikler şu şekilde gerçekleşti:
– Hisse Fonları: Yüzde 24,2 getiri ile en yüksek performansı gösterdi. Dört aylık enflasyon yüzde 10,04 iken, bu fon yüzde 14,1 reel getiri sağladı.
– Değişken Fonlar: Altın, hisse senedi ve döviz gibi karma enstrümanlar barındıran bu fonlar yüzde 23 getiri ile enflasyonun 12 puan üzerinde kazandırdı.
– Altın Fonları: Savaş nedeniyle sadece yüzde 9 getiri sunarak enflasyonun gerisinde kaldı.
– Para Piyasa (Faiz) Fonları: Yüzde 12 getiri ile enflasyonun yalnızca bir miktar üzerinde kalabildi.
Noyan Doğan, 12 milyon BES katılımcısına belirsizlik döneminde şu stratejik tavsiyelerde bulundu: “BES, uzun vadeli bir emeklilik sistemi olduğu için kısa dönemli piyasa dalgalanmalarına kapılıp panik yapmamak gerekir. Ancak bu, tüm tasarrufları tek bir varlık sınıfına yönlendirmek ve üzerine yatmak anlamına gelmiyor. Tasarruflarınızı bir fondan diğerine geçirmek yerine altın, hisse senedi ve faiz içeren para piyasası fonları arasında dengeli bir dağılım yapabilir ya da profesyonel yönetim sunan değişken fonları tercih edebilirsiniz.”
