Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü tarafından hayata geçirilen “Aksaray Üniversitesi Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi”, kampüs ekosisteminin sürekli izlenmesini sağlamak amacıyla başlatıldı. Dünya Biyoçeşitlilik Günü etkinlikleri çerçevesinde hayata geçirilen bu proje ile kampüs içerisindeki canlı türleri, küresel bilim ağına entegre edilecek.
Proje, 2026 yılı “Dünya Biyoçeşitlilik Günü” kapsamında başlatılarak, bilimsel veri üretimi ve çevresel farkındalığı artırmayı hedefliyor. Aksaray Üniversitesi, bu projeyle birlikte kampüsündeki canlı türlerini düzenli olarak gözlemleyerek verileri kaydetmeyi amaçlıyor. ASÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü’nün koordinasyonunda yürütülen bu çalışmalar, herkesin katılımına açık bir vatandaş bilimi modeliyle gerçekleştirilecek. Katılımcılar, iNaturalist mobil uygulaması aracılığıyla gözlem paylaşarak projeye katkı sunabilecek.
Proje, Birleşmiş Milletler’in 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü için belirlediği “Küresel Etki İçin Yerelde Hareket” temasıyla da örtüşüyor. Kampüste yapılan gözlemler, iNaturalist topluluğu tarafından doğrulandıktan sonra Global Biodiversity Information Facility (GBIF) adlı küresel açık veri ağına aktarılacak. Bu sayede elde edilen veriler, uluslararası bilimsel araştırmalarda değerlendirilebilecek. Ayrıca, projede elde edilen güncel verilerin “Sayılarla ASÜ” platformu üzerinden kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
Bu projenin en dikkat çekici özelliklerinden biri, kısa vadeli bir saha çalışmasının ötesinde, uzun vadeli bir bilimsel izleme sistemi olarak tasarlanmış olması. Kampüsteki mevsimsel değişimlerin yıllar boyunca kayıt altına alınması hedefleniyor. Örneğin, çiçeklenme tarihleri, kuş göçü dönemleri, böcek hareketliliği ve yağışlı havalarda meydana gelen mantar oluşumları gibi veriler, tarihsel bağlamda belgelenebilecek. Böylece ilerleyen yıllarda kampüs ekosistemindeki değişimler bilimsel olarak analiz edilebilecek.
Biriken verilerin, iklim değişikliğinin etkilerini ortaya koyması, kaybolan ya da yeni belirlenen türlerin tespit edilmesi ve tür çeşitliliğindeki değişimlerin incelenmesi açısından önemli bir arşiv oluşturması bekleniyor. Örneğin, 2026 yılında kaydedilen veriler, 2031 yılıyla karşılaştırılarak kampüs ekosistemindeki dönüşüm somut bir şekilde değerlendirilebilecek.
Projenin toplayacağı verilerin, lisansüstü tez çalışmalarında kullanılabileceği ve öğrencilere uygulamalı saha deneyimi sunacağı da belirtiliyor. Yetkililer, bu projenin sadece güncel bilimsel çalışmalara katkı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda gelecekteki nesillere bırakılacak kalıcı bir bilimsel miras oluşturacağını vurguladı. ASÜ Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi’nin yürütücülüğünü Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz ve Prof. Dr. Mehtap Tekşen üstleniyor.
