Türkiye ile Bulgaristan arasında üç yıl önce imzalanan 13 yıllık doğal gaz tedarik anlaşmasında yaşanan kriz, yeni formüllerle aşılmaya çalışılıyor. Bulgaristan’ın BOTAŞ’a olan ve ödenemeyen 360 milyon euroluk borcu için masaya “elektrik takası” ve bölgesel yeni bir iletim hattı projesi geldi.
Patronlar Dünyası’ndan Kerim Ülker’in haberine göre; Yıllık yaklaşık 1,5 milyar metreküplük gaz transferini öngören tarihi anlaşmada, kapasite kullanımının düşük kalması nedeniyle ciddi bir darboğaz yaşanıyor. Geçtiğimiz günlerde düzenlenen NATO zirvesinde, BOTAŞ ile Bulgargaz arasındaki bu tıkanıklığı gidermek amacıyla doğal gaz işbirliğinin geliştirilmesine yönelik yeni bir protokol imzalanmıştı.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, sözleşmenin dondurulması da dahil olmak üzere birçok alternatif teklifi Ankara’ya ilettiklerini belirterek, iki yılı aşkın süredir ödenemeyen 360 milyon euroluk borcun devlet bütçesine ek yük getirmeden tasfiye edileceği bir mekanizma üzerinde durduklarını açıklamıştı.
Yürütülen müzakerelerde Sofya yönetiminin Ankara’ya sunduğu en dikkat çekici teklif “takas” modeli oldu. Buna göre Bulgaristan, birikmiş doğal gaz borcunun bir kısmını Türkiye’ye elektrik satarak ödemeyi planlıyor.
Gündemdeki formül sadece ikili ticaretle de sınırlı değil; Romanya ve diğer bölge ülkelerine de elektrik taşıyacak yeni bir uluslararası iletim hattının inşa edilmesi, borcun tasfiyesi kapsamında masadaki seçenekler arasında yer alıyor.
Öte yandan Londra merkezli enerji araştırma kuruluşu ICIS’ın ulaştığı belgeler, krizin boyutunun mevcut yapıyla sürdürülemez olduğuna işaret ediyor.
Verilere göre Bulgargaz, 2023-2025 dönemi için 44 TWh’lik kapasite ödemesi yapmasına rağmen, rezerve edilen bu hacmin yalnızca yüzde 19’unu kullanabildi.
Mevcut sözleşme şartlarının revize edilmeden 2035 yılına kadar aynı şekilde devam etmesi halinde, bugünkü 360 milyon dolarlık borcun katlanarak 2 milyar doları aşan devasa bir yükümlülüğe dönüşmesi riski bulunuyor.
