İspanya’nın devlet televizyon kanalı RTVE, Eurovision Şarkı Yarışması’nın 70. finalini canlı yayında karartarak büyük bir protestoya imza attı. 1961 yılından beri kesintisiz yayın yapan RTVE, bu eylemiyle İsrail’in yarışmaya katılımına karşı duyduğu rahatsızlığı tüm dünyaya duyurdu. Eurovision’un Viyana’da düzenlenen finalinde ekranları karartan İspanyol kanal, “İnsan hakları bir yarışma konusu olamaz” mesajını verdi.
Bu karartma, Avrupa Yayın Birliği’nin Rusya’yı men ederken İsrail’e kapı aralamasıyla ortaya çıkan çifte standarda sert bir tepki olarak değerlendirildi. Ekranların karardığı anlarda, İsrail’in Eurovision organizasyonunu 1 milyon dolarlık devlet bütçesiyle nasıl manipüle ettiğine dair belgeler de gün yüzüne çıktı. Müzik performanslarından çok devlet destekli operasyonlar ve sansür tartışmalarıyla anılan bu yarışmanın izleyici sayısı, tarihinin en düşük seviyesine geriledi.
Viyana’daki Eurovision finali, “Avrupa’nın Kalbinde Müzikle Birleşiyoruz” sloganıyla yapılan etkinlik tarihinin en büyük siyasi krizlerinden birine sahne oldu. RTVE, büyük finalin başladığı anda ekranını kararttı ve izleyicilere “Eurovision bir yarışmadır, insan hakları ise değildir. Kayıtsızlığa yer yok. Filistin için barış ve adalet.” mesajını iletti.
Bu tarihi eylemin arka planında İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in açıklamaları yer aldı. Sánchez, sosyal medya üzerinden İspanya’nın yarışmadan çekildiğini duyurarak bu kararın “ilkesel bir duruş” olduğunu vurguladı. “Aylar önce RTVE, adaletsizliğe karşı durmak gerektiğine inanarak bir karar aldı. İnsan haklarına ve uluslararası hukuka bağlılığımızı kültürel faaliyetlerle de ifade etmeliyiz” diyen Sánchez, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Eurovision’dan uzaklaştırılmasına da atıfta bulunarak, benzer ilkelerin İsrail için de uygulanması gerektiğini belirtti.
İspanya’nın bu protesto eylemine İrlanda, İzlanda, Hollanda ve Slovenya da katıldı. Slovenya kamu yayıncısı RTV SLO, yarışma haftasında “Filistin’in Sesleri” başlıklı alternatif bir yayın akışına geçerek, belgeseller ve filmler sundu.
The New York Times (NYT), Eurovision’un arka planındaki devlet destekli müdahaleleri belgeleriyle ortaya çıkardı. NYT’nin raporuna göre, İsrail hükümeti Eurovision sürecini uluslararası algıyı etkilemek için bir fırsat olarak kullandı ve “Hasbara” adlı dış iletişim biriminden Eurovision tanıtım faaliyetlerine en az 1 milyon dolar aktarıldı. Bu müdahalenin en somut örneği, halk oylaması sırasında yaşandı; sosyal medya üzerinden izleyicilere İsrail temsilcisine birden fazla oy vermeleri yönünde çağrılar yapıldı. İsrail temsilcisi Noam Bettan, “İsrail’e 10 kez oy verin” mesajıyla bir video paylaşarak krize neden oldu. Eurovision Direktörü Martin Green, bu durumu fark ettikten sonra, İsrail’in kamu yayıncısı KAN ile acilen iletişime geçerek, “Bir sanatçıya birden fazla oy verilmesi için doğrudan çağrı yapmak kurallarımıza aykırıdır” açıklamasında bulundu.
